Waar gaat de European Accessibility Act over?
De European Accessibility Act (EAA, officieel Richtlijn 2019/882) verplicht commerciële websites, webshops, apps en digitale diensten om toegankelijk te zijn voor mensen met een beperking. De wet is in de EU aangenomen in 2019, lidstaten hadden tot juni 2022 om het in nationaal recht om te zetten, en sinds 28 juni 2025 is handhaving actief.
In Nederland is de EAA vertaald in de Wet implementatie Europese toegankelijkheidsrichtlijn en valt onder toezicht van de Autoriteit Consument en Markt (ACM) en de Autoriteit Digitale Infrastructuur.
Voor wie geldt de EAA?
De wet is breed, maar kent uitzonderingen.
Verplicht voor:
- E-commerce websites en webshops (B2C én B2B)
- Online banking, betaaldiensten en financiële diensten
- Elektronische communicatiediensten (VoIP, hosted PBX)
- E-books en digitale leeromgevingen
- Ticketverkoop (transport, events)
- Digitale boekingsplatforms
- Zelfbedieningsterminals die vaak commercieel gebruikt worden
- Smartphones, tablets en computers die je verkoopt
Uitgezonderd:
- Micro-ondernemingen met minder dan 10 werknemers én minder dan €2 miljoen jaaromzet
- Overheidswebsites (die vielen al onder eerdere WCAG-wetgeving)
- Puur informatieve B2B-websites zonder e-commerce of transactie-functionaliteit (discussiepunt — conservatief: wél voldoen)
- Content die vóór 28 juni 2025 live stond en niet meer wordt aangepast (beperkte uitzondering, vaak niet van toepassing)
Voor het MKB in de praktijk: als je een webshop hebt, online boekingen aanneemt, of een commerciële dienst levert via je website, val je er vrijwel zeker onder. De veiligste aanname is dat het voor jou geldt, tenzij expliciet het tegendeel blijkt.
Wat moet je concreet voldoen?
De EAA verwijst naar de EN 301 549 norm, die op zijn beurt WCAG 2.1 niveau AA minimaal vereist. In de praktijk hanteren meeste toezichthouders en auditors WCAG 2.2 niveau AA als actuele standaard — de opvolger die toegankelijkheid voor cognitieve beperkingen en motorische gebruikers uitbreidt.
De 13 belangrijkste WCAG 2.2 AA-criteria voor MKB
- Tekstuele alternatieven — elke afbeelding, icoon en non-decoratief visueel element heeft zinvolle alt-tekst.
- Contrast — tekstkleur vs achtergrondkleur haalt minimaal ratio 4.5:1 (grote tekst 3:1). Meet het, gok niet.
- Tekstvergroting — inhoud blijft bruikbaar bij 200% zoom zonder horizontaal te hoeven scrollen.
- Toetsenbordnavigatie — alle functionaliteit bereikbaar met Tab en Enter. Ook dropdowns, modals en custom componenten.
- Focus zichtbaar — het element dat focus heeft, heeft een duidelijk zichtbare markering. Niet uitzetten.
- Skip-links — bovenaan de pagina een link “Ga naar inhoud” die zichtbaar wordt bij tab-navigatie.
- Semantische HTML — headings in logische volgorde (H1 → H2 → H3, geen overslaan), lijsten als
<ul>, knoppen als<button>. - Labels bij formulieren — elk input-veld heeft een
<label>gekoppeld viafor. Placeholder is geen label. - Foutafhandeling — wanneer een formulier fout wordt ingevuld, is de fout in tekst duidelijk zichtbaar én wordt uitgelegd hoe hij te herstellen is.
- Ondertiteling video — elke video met gesproken content heeft closed captions. Auto-play uit.
- Taal attribuut —
<html lang="nl">correct ingesteld. Voor anderstalige passages:langattribuut op dat specifieke element. - Geen tijdslimieten zonder verlengoptie — als een sessie verloopt, krijgt de gebruiker de kans om te verlengen.
- Consistente navigatie — menu’s, knoppen en links staan op consistente plaatsen en gedragen zich voorspelbaar.
Dit zijn de 13 die in 80% van de MKB-audits de grootste problemen vormen. De volledige WCAG 2.2 AA kent 50+ success criteria — allemaal relevant, maar als deze 13 goed staan heb je het leeuwendeel afgedekt.
Wat zijn de boetes?
Per lidstaat verschillend. Nederland kent drie niveaus:
- Waarschuwing + hersteltermijn (eerste overtreding, niet-ernstig)
- Dwangsom tot €10.000 per week (bij niet-nakoming hersteltermijn)
- Bestuurlijke boete tot €21.750 per overtreding (bij opzet of recidive)
Belangrijker dan de boete is vaak:
- Reputatieschade — de ACM publiceert beslissingen
- Uitsluiting van aanbestedingen — overheden en corporates eisen EAA-compliance als minimum
- Civiele claims — individuele gebruikers kunnen aanspraak maken bij aantoonbare schade
- Tijdsdruk onder juridische dreiging — fixen onder druk kost 2-3x zoveel als preventief fixen
De verplichte toegankelijkheidsverklaring
Naast de website zelf moet je een publieke toegankelijkheidsverklaring hebben, bereikbaar via een duidelijke link (meestal in de footer). Minimaal verplichte elementen:
- Of je website volledig, deels of niet voldoet aan WCAG 2.2 AA
- Welke onderdelen eventueel niet voldoen en waarom
- Hoe gebruikers problemen kunnen rapporteren (contactpersoon, e-mail, telefoon)
- Datum van laatste update van de verklaring
- Handhavingsprocedure (verwijzing naar ACM of Autoriteit Digitale Infrastructuur)
Een ontbrekende of onvolledige verklaring is op zichzelf een EAA-overtreding, ook als je website technisch voldoet. Vaak de eerste check die een toezichthouder doet.
Wat kost het om te voldoen?
Sterk afhankelijk van je startpositie.
Recente, goed gebouwde website (Astro, Next.js, moderne React/Vue): vaak al 70-80% compliant. €1.000-€3.000 aan fixes voor de resterende issues.
Standaard WordPress met populair thema: 50-60% compliant uit de doos. €2.500-€6.000 aan fixes afhankelijk van thema en plugins.
Oudere WordPress, maatwerk CMS of custom webshop: kan 20-40% compliant zijn. €5.000-€15.000 is realistisch voor compliance.
Shopify, WooCommerce met custom theme: 40-70% compliant. Themes zijn vaak het probleem — €3.000-€8.000 gebruikelijk.
Deze ranges gaan uit van pragmatische fixes door ontwikkelaars die weten wat ze doen. Alles via een bureau met accountmanagement erbovenop: verdubbel de bedragen.
Wat levert het op (naast compliance)?
Dit is het stuk dat vaak onderbelicht blijft. Toegankelijk bouwen betekent ook:
- 10-15% betere SEO-rankings — semantisch correcte HTML, heldere H-structuur en alt-teksten zijn ook Google-signalen
- Snellere laadtijden — accessibility overlapt sterk met performance best practices
- Betere conversie op mobiel — grotere touch targets, helderder focus-states
- Lagere onderhoudskosten — beter gestructureerde code is makkelijker aan te passen
- Uitbreiding potentiële markt — 15-25% van EU-consumenten heeft een beperking, al dan niet situationeel
Compliance is de wettelijke reden. De commerciële upside is dezelfde investering.
Praktische stappen deze maand
-
Automatische scan draaien. WAVE of Axe DevTools geven je in 5 minuten een eerste indruk. Gebruik deze niet als eindoordeel — 30% van de issues zien tools niet.
-
Handmatige toetsenbordtest. Doe één uur Tab-navigatie door je eigen site. Wat werkt niet? Noteer.
-
Toegankelijkheidsverklaring opstellen. Een voorlopige versie is beter dan geen. Update wanneer je gefixt hebt.
-
Audit plannen. Als je professioneel wilt weten waar je staat én wat er moet gebeuren: een volledige toegankelijkheidsaudit is €750 excl. BTW, duurt 10 werkdagen, en geeft je een prioriteitenrapport met kosteninschatting per issue.
-
Roadmap maken. Je hoeft niet alles tegelijk op te lossen. Categoriseer: blokkerend / ernstig / licht. Plan blokkerend binnen 30 dagen, ernstig binnen 90, licht binnen 6 maanden.
Veelgestelde misverstanden
“Mijn website is klein, de EAA geldt niet voor mij.”
Mogelijk, maar alleen als je minder dan 10 werknemers én minder dan €2M omzet hebt. De meeste MKB-bedrijven vallen er wel onder. Check het zeker.
“Ik heb een plugin geïnstalleerd die mijn site toegankelijk maakt.”
Accessibility overlays (UserWay, AccessiBe, Equally AI) zijn door gebruikersgroepen en juristen bekritiseerd omdat ze problemen vaak maskeren in plaats van oplossen. Ze zijn geen substituut voor structurele toegankelijkheid en beschermen niet tegen EAA-claims. Meerdere rechtszaken in de VS hebben dit inmiddels bevestigd.
“Toegankelijk bouwen is lelijk.”
Niet waar. Apple, Stripe, GitHub en vrijwel elke moderne designgerichte site is WCAG-compliant. Toegankelijkheid is een designdiscipline, geen lelijkmaker.
“We doen het wel als we een klacht krijgen.”
Dat is het moment waarop het 3x zoveel kost. Plus: aanbestedingen (B2B, overheid, zorg) lopen hierop stuk zonder dat je het merkt — je krijgt gewoon geen uitnodiging meer.
Samenvattend
De EAA is geen theoretische verplichting. Sinds juni 2025 wordt er gehandhaafd. Voor MKB-bedrijven met een website die commercieel gebruikt wordt, is de vraag niet of je moet voldoen, maar hoe snel je het voor elkaar hebt.
Begin met een scan. Plan de fixes prioritair. Publiceer een voorlopige verklaring. Werk het structureel af. En gebruik dezelfde investering om je SEO, conversie en onderhoudskosten te verbeteren.
Als je wilt weten waar je staat, kun je een toegankelijkheidsaudit boeken voor €750 excl. BTW. Inclusief WCAG 2.2 AA scan, screen reader tests, prioriteitenrapport met kosteninschatting, en een kant-en-klare conceptverklaring. Oplevering binnen 10 werkdagen.